Üç Büyük Soru
1. Necisin?
İnsan başıboş, amaçsız ve tesadüfen var olmuş bir varlık değildir.
Allah’ın yarattığı, O’nu tanımak ve kulluk etmekle vazifeli bir insandır.
2. Nereden geliyorsun?
İnsan kendi kendine meydana gelmedi.
Allah’tan geldi; O’nun yaratmasıyla ruhlar aleminden ana karnına oradan da dünyaya gönderildi. Dünya ise insan için geçici bir imtihan ve misafirlik yeridir.
3. Nereye gidiyorsun?
İnsan ölümle yokluğa gitmiyor.
Kabirden berzah âlemine, oradan haşre ve ebedî hayata gidiyor. Dünya hayatı, ebedî hayatın hazırlık safhasıdır.
🌹 Kısa cevap
Necisin? → Allah’ın kulusun.
Nereden geliyorsun? → Allah’ın yaratmasıyla dünyaya geldin.
Nereye gidiyorsun? → Allah’ın huzuruna, ebedî hayata gidiyorsun.
Bu üç sorunun cevabı insanın kimliğini, hayatının anlamını ve istikametini belirler.
Bu üç soruyu Kur’an’ın yaklaşımı ile felsefî yaklaşımları yan yana koyunca, Risale-i Nur’daki meselenin neden önemli olduğu daha açık görülür.
Soru
Kur’an’ın temel cevabı
Felsefî yaklaşımlarda başlıca cevaplar
Necisin?
İnsan Allah’ın kulu ve yeryüzünde sorumluluk taşıyan bir varlıktır. Kur’an insanın yaratılış amacını kullukla ilişkilendirir (Zâriyât 51:56).
Hümanizm: İnsan kendi değerini ve amacını belirler. Varoluşçuluk: Hazır verilmiş bir öz/amaç yoktur; insan seçimleriyle kendini oluşturur. Materyalizm: İnsan, maddî/doğal süreçlerin ortaya çıkardığı bir canlıdır.
Nereden geliyorsun?
Allah tarafından yaratıldın. İnsan yaratılmıştır; hayatı ve varlığı Allah’a bağlıdır (Mü’minûn 23:12-14; Secde 32:7-9).
Natüralizm: İnsan evrimsel ve biyolojik süreçlerin sonucudur. Materyalizm: Varlığın temelinde madde ve fiziksel süreçler vardır. İdealizm: Gerçekliğin temelini zihnî/ruhanî olanla açıklayan görüşler vardır.
Nereye gidiyorsun?
Ölüm son değil; diriliş, hesap ve ebedî hayat vardır. İnsan yaptıklarından sorumludur (Mü’minûn 23:15-16; Zilzâl 99:7-8).
Seküler natüralizm: Ölümle bireysel bilincin sona ermesi temel görüştür. Varoluşçuluk: Ölüm, hayatın anlamını ve insanın özgür seçimlerini sorgulamanın merkezindedir. Bazı metafizik felsefeler: Ruhun ölümden sonra devamını farklı şekillerde savunur.
Asıl ayrım nerede?
Kur’an üç soruyu birbirinden koparmıyor:
Allah → insanın yaratılışı → dünya hayatı → imtihan → ölüm → diriliş → ebedî hayat
Yani Kur’an'a göre insanın başlangıcı da sonu da anlamlıdır.
Felsefede ise tek bir cevap yoktur. Felsefe, bu soruları farklı sistemler içinde cevaplamaya çalışır. Özellikle materyalist/natüralist düşünce ile teistik düşünce arasındaki temel fark, insanın yalnızca maddî bir varlık olarak mı, yoksa yaratılmış ve aşkın bir gayeye sahip bir varlık olarak mı anlaşılacağı noktasında belirginleşir.
Risale-i Nur'un dikkat çektiği nokta
Sözler'deki bu üç soru aslında şöyle okunabilir:
Necisin? → Kim olduğunu bil.
Nereden geliyorsun? → Kimin tarafından yaratıldığını bil.
Nereye gidiyorsun? → Sonunun yokluk değil, ebedî hayat olduğunu bil.
Böyle bakınca mesele yalnızca “insan nedir?” sorusu değil; “İnsan nasıl yaşamalıdır?” sorusuna da dönüşür. Çünkü geldiği yeri ve gideceği yeri bilen insan, dünyadaki vazifesini de ona göre belirler.
Sözler, 236'daki yaklaşımın özetiyle: İnsan bu üç soruya doğru cevap verdiğinde, hayatın büyük bilmecesi anlam kazanmaya başlar.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder