NELERİMİZİ KAYBETTİK ?

 

Maddi ve Manevî Kaybettiğimiz Değerlerimiz

Sadece paramızın değil, değerlerimizin de pul olduğu bir dönemden geçiyoruz.

Maddî olarak kaybettiklerimiz

Alım gücü ve refah

Emeğin karşılığı

Üretim ve tasarruf kültürü

Ekonomik güven

Orta sınıfın gücü

Gelecek kaygısından uzak yaşama imkânı

Manevî olarak kaybettiklerimiz

Kanaat

Şükür

Merhamet

Komşuluk

Vefa

Emanete riayet

Doğruluk ve güven

Büyüğe saygı, küçüğe sevgi

Aile bağları

İnsana insan olduğu için değer verme

Kul hakkına hassasiyet

Ahiret bilinci

En önemli mesele şu:

“Paramız pul olur, yeniden kazanılır.

Fakat değerlerimiz pul olursa, kaybımız çok daha büyüktür.”

Maddî kayıp cebimizi, manevî kayıp ise insanlığımızı fakirleştirir

DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM

Paramızı kaybedersek yeniden kazanabiliriz.

Makamımızı kaybedersek yeniden elde edebiliriz.

Ama ahlâkımızı, merhametimizi, vefamızı, aile bağlarımızı ve insanlığımızı kaybedersek yeniden kazanmak çok daha zordur.

Değerlerimizi koruyalım.

Çocuklarımıza aktaralım.

Çünkü bir millet, değerleriyle millettir.

Maddî zenginlik geçici,

manevî değerler kalıcıdır.

NAMAZ İYİDİR

 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ

اِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِن۪ينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا

   Bir zaman sinnen, cismen, rütbeten büyük bir adam bana dedi: "Namaz iyidir. Fakat her gün her gün beşer defa kılmak çoktur. Bitmediğinden usanç veriyor."

   O zâtın o sözünden hayli zaman geçtikten sonra, nefsimi dinledim. İşittim ki, aynı sözleri söylüyor ve ona baktım gördüm ki; tenbellik kulağıyla şeytandan aynı dersi alıyor. O vakit anladım: O zât o sözü, bütün nüfus-u emmarenin namına söylemiş gibidir veya söylettirilmiştir. O zaman ben dahi dedim: "Madem nefsim emmaredir. Nefsini ıslah etmeyen, başkasını ıslah edemez. Öyle ise, nefsimden başlarım."

   Dedim: Ey nefis! Cehl-i mürekkeb içinde, tenbellik döşeğinde, gaflet uykusunda söylediğin şu söze mukabil "BEŞ İKAZ"ı benden işit.

    BİRİNCİ İKAZ: 

   Ey bedbaht nefsim! Acaba ömrün ebedî midir! Hiç kat'î senedin var mı ki, gelecek seneye belki yarına kadar kalacaksın? Sana usanç veren, tevehhüm-ü ebediyettir. Keyf için, ebedî dünyada kalacak gibi nazlanıyorsun. Eğer anlasa idin ki, ömrün azdır hem faidesiz gidiyor. Elbette onun yirmidörtten birisini, hakikî bir hayat-ı ebediyenin saadetine medar olacak bir güzel ve hoş ve rahat ve rahmet bir hizmete sarfetmek; usanmak şöyle dursun, belki ciddî bir iştiyak ve hoş bir zevki tahrike sebeb olur.

Sözler - 269

İNAN ALLAH'A

 Allah’ı Bulan Neyi Kaybeder, Allah’ı Kaybeden Neyi Bulur?

İnsan, arayıp öğrenmek için yaratılmış bir varlıktır.

Kimi zaman dünyayı arar, kimi zaman huzuru…

Ama insanın en büyük arayışı, hakikati bulma yolculuğudur.

Allah’ı bulan neyi kaybeder?

Korkularını kaybeder.

Yalnızlık hissini kaybeder.

Geçici olana aşırı bağlılığını kaybeder.

Çünkü bilir ki;

Her şeyin sahibi Allah’tır ve her şey O’nun izniyle olur.

Kalbi huzur bulur, yükleri hafifler.

Dünya artık onun için bir yük değil, bir emanet olur.

Peki, Allah’ı kaybeden neyi bulur?

Görünürde çok şey bulur…

Mal bulur, makam bulur, şöhret bulur.

Fakat kalbinin derinliklerinde bir boşluk taşır.

Ne kazansa yetmez, neye sahip olsa tamamlanmaz.

Çünkü insan, sahip olduklarıyla değil, kalbinin yöneldiği hakikatle tamamlanır.

Allah’tan uzaklaşan; huzuru, anlamı ve istikametini kaybetme tehlikesi yaşar.

Demek ki mesele, çok şeye sahip olmak değil; doğru olanı bulmaktır.

Allah’ı bulan, kaybetse de kazanır.

Allah’ı kaybeden ise kazansa da kaybeder.

İnsanın gerçek zenginliği, sahip oldukları değil;

Rabbine olan yakınlığıdır.

“Kendini bilen Rabbini bilir” sözü de bu hakikati veciz biçimde hatırlatır.

Kendini bilenin yolu aydınlanır;

Rabbini bulan ise kendini bulur.

— Rafet Özcan

İMAN VE KÜFÜR

 

Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin “İman insanı insan eder, belki insanı sultan eder. Küfür ise insanı âdi bir canavar hayvan eder.” sözü, insanın gerçek değerinin sahip olduğu makam, mal veya güçle değil; imanıyla, ahlâkıyla ve taşıdığı manevi değerlerle ölçüldüğünü anlatır.

1. İman insanı insan eder

İnsanın Allah'ı, ahireti ve hesap verme sorumluluğunu inkâr etmesi, bu bakış açısına göre, hayatın gayesini yalnızca dünya menfaatlerinde aramasına yol açabilir. Böyle bir anlayışta insan, nefsinin arzularını ve çıkarlarını başkalarının haklarının önüne koyma tehlikesiyle karşılaşır.

Ancak imanlı olmak da tek başına güzel ahlâkın bütün gereklerini yerine getirmek anlamına gelmez. İman, güzel ahlâkı beslemeli ve davranışlara yansımalıdır.

4. Sözün vermek istediği temel mesaj

İnsan, yalnızca yiyen, içen, çalışan ve dünyalık ihtiyaçlarını karşılayan bir varlık değildir. Akıl, vicdan, merhamet ve iman gibi manevi kabiliyetleriyle yaratılışının gayesini arar.

İman, insana yaratılışının anlamını; ibadet, kulluk vazifesini; güzel ahlâk ise insanlığın gereğini öğretir.

Özetle: İman, insanı hem Allah'a karşı sorumluluk sahibi bir kul hem de diğer varlıklara karşı merhametli, adaletli ve vicdanlı bir insan olmaya yöneltir. Sözün vurgusu, insanın gerçek yüceliğinin maddi gücünde değil, manevi değerlerinde olduğudur.

İNSANLARA SORULAN ÜÇ MÜTHİŞ SORU

 Üç Büyük Soru

1. Necisin?

İnsan başıboş, amaçsız ve tesadüfen var olmuş bir varlık değildir.

Allah’ın yarattığı, O’nu tanımak ve kulluk etmekle vazifeli bir insandır.

2. Nereden geliyorsun?

İnsan kendi kendine meydana gelmedi.

Allah’tan geldi; O’nun yaratmasıyla ruhlar aleminden ana karnına oradan da dünyaya gönderildi. Dünya ise insan için geçici bir imtihan ve misafirlik yeridir.

3. Nereye gidiyorsun?

İnsan ölümle yokluğa gitmiyor.

Kabirden berzah âlemine, oradan haşre ve ebedî hayata gidiyor. Dünya hayatı, ebedî hayatın hazırlık safhasıdır.

🌹 Kısa cevap

Necisin? → Allah’ın kulusun.

Nereden geliyorsun? → Allah’ın yaratmasıyla dünyaya geldin.

Nereye gidiyorsun? → Allah’ın huzuruna, ebedî hayata gidiyorsun.

Bu üç sorunun cevabı insanın kimliğini, hayatının anlamını ve istikametini belirler.

Bu üç soruyu Kur’an’ın yaklaşımı ile felsefî yaklaşımları yan yana koyunca, Risale-i Nur’daki meselenin neden önemli olduğu daha açık görülür.

Soru

Kur’an’ın temel cevabı

Felsefî yaklaşımlarda başlıca cevaplar

Necisin?

İnsan Allah’ın kulu ve yeryüzünde sorumluluk taşıyan bir varlıktır. Kur’an insanın yaratılış amacını kullukla ilişkilendirir (Zâriyât 51:56).

Hümanizm: İnsan kendi değerini ve amacını belirler. Varoluşçuluk: Hazır verilmiş bir öz/amaç yoktur; insan seçimleriyle kendini oluşturur. Materyalizm: İnsan, maddî/doğal süreçlerin ortaya çıkardığı bir canlıdır.

Nereden geliyorsun?

Allah tarafından yaratıldın. İnsan yaratılmıştır; hayatı ve varlığı Allah’a bağlıdır (Mü’minûn 23:12-14; Secde 32:7-9).

Natüralizm: İnsan evrimsel ve biyolojik süreçlerin sonucudur. Materyalizm: Varlığın temelinde madde ve fiziksel süreçler vardır. İdealizm: Gerçekliğin temelini zihnî/ruhanî olanla açıklayan görüşler vardır.

Nereye gidiyorsun?

Ölüm son değil; diriliş, hesap ve ebedî hayat vardır. İnsan yaptıklarından sorumludur (Mü’minûn 23:15-16; Zilzâl 99:7-8).

Seküler natüralizm: Ölümle bireysel bilincin sona ermesi temel görüştür. Varoluşçuluk: Ölüm, hayatın anlamını ve insanın özgür seçimlerini sorgulamanın merkezindedir. Bazı metafizik felsefeler: Ruhun ölümden sonra devamını farklı şekillerde savunur.

Asıl ayrım nerede?

Kur’an üç soruyu birbirinden koparmıyor:

Allah → insanın yaratılışı → dünya hayatı → imtihan → ölüm → diriliş → ebedî hayat

Yani Kur’an'a göre insanın başlangıcı da sonu da anlamlıdır.

Felsefede ise tek bir cevap yoktur. Felsefe, bu soruları farklı sistemler içinde cevaplamaya çalışır. Özellikle materyalist/natüralist düşünce ile teistik düşünce arasındaki temel fark, insanın yalnızca maddî bir varlık olarak mı, yoksa yaratılmış ve aşkın bir gayeye sahip bir varlık olarak mı anlaşılacağı noktasında belirginleşir.

Risale-i Nur'un dikkat çektiği nokta

Sözler'deki bu üç soru aslında şöyle okunabilir:

Necisin? → Kim olduğunu bil.

Nereden geliyorsun? → Kimin tarafından yaratıldığını bil.

Nereye gidiyorsun? → Sonunun yokluk değil, ebedî hayat olduğunu bil.

Böyle bakınca mesele yalnızca “insan nedir?” sorusu değil; “İnsan nasıl yaşamalıdır?” sorusuna da dönüşür. Çünkü geldiği yeri ve gideceği yeri bilen insan, dünyadaki vazifesini de ona göre belirler.

Sözler, 236'daki yaklaşımın özetiyle: İnsan bu üç soruya doğru cevap verdiğinde, hayatın büyük bilmecesi anlam kazanmaya başlar.

AKIL VE VİCDAN

 “Aklın ziyası, vicdanın nuru” ifadesi, akıl ile vicdanın birlikte aydınlanmasını anlatır.

Aklın ziyası: Bilgi, ilim, araştırma, fen ve doğru düşünme.

Vicdanın nuru: İman, ahlâk, merhamet, adalet ve insanlık duygusu.

Sadece akıl gelişirse insan çok şey bilebilir fakat bildiğini nasıl kullanacağını şaşırabilir.

Sadece duygu ve vicdan olup bilgi eksik kalırsa iyi niyet olabilir fakat doğruyu bulmak zorlaşabilir.

Bu yüzden ideal olan, akıl ile vicdanın birlikte hareket etmesidir.

Bediüzzaman'ın eğitim anlayışında bu düşünce şöyle özetlenir:

“Aklın ziyası ulûm-u fünun, vicdanın nuru ulûm-u diniyedir.”

Yani akıl ilimle aydınlanır, vicdan iman ve ahlâkla nurlanır. İkisi birleştiğinde insan, hem hakikati anlamaya hem de doğru yaşamaya daha güçlü şekilde yönelir.

Bediüzzaman'ın bu yaklaşımında akıl ile vicdan birbirinden ayrılırsa eğitim ve insan anlayışı dengesini kaybeder.

1. Akıl var, vicdan yoksa

İlim ve teknoloji gelişebilir; fakat ahlâk ve merhamet geride kalırsa, bilgi yanlış amaçlarla kullanılabilir.

Akıl bilir; fakat vicdan “ne yapmalıyım?” diye sorar.

Bu durumda insan çok şey öğrenebilir ama hak ile menfaati, güç ile adaleti birbirine karıştırabilir.

2. Vicdan var, akıl ve ilim yoksa

İyi niyet, iman ve merhamet bulunabilir; fakat bilgi ve muhakeme eksikliği sebebiyle yanlış düşünceler, taassup ve hurafeler ortaya çıkabilir.

Vicdan ister; fakat akıl “nasıl ve neden?” sorularını cevaplandırır.

3. İkisi birleşirse

Akıl hakikati araştırır, vicdan doğruyu seçer.

İlim aklı aydınlatır; iman ve ahlâk vicdanı nurlandırır.

Bu nedenle “çift kanatlı insan” benzetmesi çok anlamlıdır:

🧠 Akıl → Bilgi ve hikmet

❤️ Vicdan → İman, ahlâk ve merhamet

🕊️ İkisi birlikte → Dengeli ve faziletli insan

Kısaca:

Akılsız vicdan şaşabilir; vicdansız akıl tehlikeli olabilir.

Akıl ve vicdan birlikte ise insan hem bilir hem doğru yaşar.

NUR TALEBESİ; ÖRNEK MÜSLÜMAN

      Nur talebeliği nedir,Nur talebesi kimdir ?

Nur talebesi;Örnek Müslümandır.Haramdan ve günahtan kaçar, sorumluluğunu bilir. İntizamlıdır ve hizmet için daima plan yapar. Hayrı teşvik eder, şerden kaçar ve etrafındakileri de korur. Maddî veya manevî ihtiyaçlar için var mı, yok mu diye düşünmez. Sözlüğünde yorulmak, usanmak, dinlenmek, ihmal, adam sendecilik, yeis ve inançtan taviz yoktur. Ayıplanmaktan korkmadığı gibi, yanlış her hareketin ve sözün karşısındadır. İslâmî hakikatleri nezakete feda etmez. 

Nur Talebesi, söz verdiğinde muhakkak yapar, sözünden dönmez. “Her söylediğin hak olmalı fakat her hakkı söylemeye senin hakkın yoktur.” prensibine uygun davranır.  

Hakkın ve hürriyetin yılmaz savunucusudur ama Üstadının “Haksızlığı hak zanneden adamlara karşı hak dava etmek hakka bir nevi haksızlık...” dediğini bilerek davranır.

Nur Talebesi, hayır yolunda acelecidir. Rahat düşkünü değildir, zoru gördüğünde eğilmez, ezilmez dik durur. 

Nur Talebesi, özü-sözü doğru, edeb ve hayâ timsalidir ve büyüklerine hürmet eder küçüklerini ve diğer sevdiklerini mana-ı harfî ile sever. Kadirşinastır. İnsanlara önce insan olduğu için değer verirr. Bir kötü huy veya hareketiyle karşısındaki kötüye yorarak yargılamaz. Kılık kıyafetine, giyinişine tavırlarına itina gösterirken sağlığına dikkat eder, özellikle de zamane hastalığı olan stresle başarılı bir şekilde başa çıkar.

Nur Talebesi, imana, İslâm’a tamamen karşıt olmayan herkesle barışık ve gerektiği yerde hoşgörülüdür. Bir hizmet ve iş teklif edildiğinde tereddüt etmeden; “Yaparım inşallah” diyendir. 

         “Nur Talebesi” tasviri, yalnızca bilgi sahibi olmayı değil, imanın ahlâka ve insan ilişkilerine yansımasını merkeze alıyor. Özellikle birkaç nokta dikkat çekici:

Özü ve sözü doğru olmak: Güvenilirlik ve doğruluk temel ölçüdür.

Edep ve hayâ: Bilginin yanında güzel ahlâkın da bulunması gerekir.

Büyüğe hürmet, küçüğe şefkat: İnsanın makamına göre değil, insan oluşuna göre değer vermesi.

İnsanları peşin hükümle yargılamamak: Bir insanın tek bir hatasından hareketle bütün şahsiyetini mahkûm etmemek önemli bir olgunluktur.

Mana-yı harfî ile sevmek: Sevileni sadece kendi nefsi veya menfaati için değil, Allah'ın eseri ve emaneti olarak sevmek şeklinde anlaşılabilir.

Kadirşinaslık: Yapılan iyiliği unutmamak ve vefa göstermek.

Kılık, kıyafet ve sağlığa dikkat: Maneviyat ile bedenî ve sosyal hayatı birbirine rakip görmemek.

Stresle başa çıkabilmek: Günümüz şartlarında sabır, tevekkül, ölçülü yaşamak, istişare ve sağlıklı alışkanlıklar da kişinin imtihanının bir parçasıdır.

Fakat küçük bir ilave yapalım: “Nur Talebesi kesinlikle böyledir” demekten ziyade, “Nur Talebesinin hedeflediği örnek şahsiyet böyle olmalıdır” demek daha isabetli olur. Çünkü insan, hangi güzel davaya mensup olursa olsun, eksikleri ve hataları olan bir varlıktır.

Bunu tek cümlede şöyle özetleyebiliriz:

Nur Talebeliği sadece okumak ve bilmek değil; okuduğunu hâle, ahlâka ve insan muamelesine dönüştürme gayretidir.

İnsana insan olduğu için değer vermek, kusurunda adaleti; iyiliğinde vefayı; her hâlinde güzel ahlâkı esas almaktır.