Kaygı, güvensizlik ve korku aslında insanın fıtratında olan duygulardır. Normal seviyede olduklarında koruyucu bir işlev görürler:
Kaygı, bizi tedbir almaya yönlendirir.
Korku, tehlikeden uzaklaştırır.
Güvensizlik, bizi dikkatli olmaya iter.
Ama bu duygular sürekli, yoğun ve kontrol edilemez bir hale geldiğinde bir çeşit ruh sağlığı sorununa dönüşebilir. Buna modern tıpta genellikle anksiyete bozuklukları denir.
Belirtileri
Sebepsiz yere iç sıkıntısı, huzursuzluk
Gelecekle ilgili aşırı endişe
Kalp çarpıntısı, terleme, titreme, nefes darlığı
Sürekli kötü bir şey olacakmış hissi
Sosyal ilişkilerden kaçınma
-Çare ve Tedavi Yolları-
Psikolojik yöntemler
Bilişsel davranışçı terapi (olumsuz düşünceleri fark edip değiştirmeyi öğretir)
Nefes egzersizleri, gevşeme teknikleri
Düzenli uyku ve günlük rutin
-İlaç tedavisi
Psikiyatrist kontrolünde gerekirse antidepresan veya kaygı giderici ilaçlar kullanılabilir.
-Manevi destek
Dua, tefekkür, tevekkül gibi manevi yönelişler kalbe huzur verir.
Allah’a güvenmek (tevekkül) kaygıyı hafifletir: “Başımıza gelen her şey Allah’ın izniyledir.” düşüncesi güven duygusunu artırır.
Hayat tarzı
Düzenli yürüyüş, spor, dengeli beslenme
Sosyal ilişkileri güçlendirmek
Fazla kafein, alkol gibi kaygıyı artırıcı maddelerden uzak durmak
Özetle: Kaygı, korku ve güvensizlik doğal duygulardır, fakat aşırı hale geldiklerinde anksiyete bozukluğu gibi bir rahatsızlık oluşturabilir. Çaresi; profesyonel destek (psikolog/psikiyatrist), yaşam tarzı düzenlemeleri ve manevi dayanıklılığı güçlendirmektir.
1. Manevi Destek – Dua:
Kaygı ve korku anında okunabilecek kısa ve etkili bir dua:
“Hasbiyallahu lâ ilâhe illâ Hû, aleyhi tevekkeltü ve Huve Rabbül-arşil-azîm.”
(Allah bana yeter, O’ndan başka ilah yoktur. Ben O’na tevekkül ettim. O, yüce arşın Rabbidir.)
➡ Bu dua kalbe güven verir, tevekkülü güçlendirir. Gün içinde birkaç defa tekrarlayabilirsin.
Ayrıca, sabah-akşam “Âyet-el Kürsî” okumak da çok faydalıdır.
2. Beden ve Zihin İçin – Nefes Egzersizi:
Kaygı bastığında, kalbin hızlı çarptığında şu egzersizi yap:
Dik bir şekilde otur.
Burnundan 4 saniye boyunca derin nefes al.
Aldığın nefesi 2 saniye tut.
Ağızdan 6 saniye boyunca yavaşça ver.
Bunu 5–10 kez tekrar et.
➡ Bu yöntem, beynine “tehlike geçti” mesajı gönderir ve kaygıyı azaltır.
KAYGI GİDERİCİ GÜNLÜK UYGULAMA PROGRAMI
Sabah: (Güne Başlarken)
Uyanır uyanmaz:
“Elhamdülillah, yeni bir güne ulaştım.” diyerek şükret.
Âyet-el Kürsî ve 3 İhlas – 1 Fatiha oku.
Nefes egzersizi: 5 tekrar yap.(Dik bir şekilde otur.
Burnundan 4 saniye boyunca derin nefes al.
Aldığın nefesi 2 saniye tut.
Ağızdan 6 saniye boyunca yavaşça ver. 4-2-6 yöntemi).
Kısa yürüyüş: 10-15 dakika (mümkünse açık havada).
Öğle: (Günün Ortasında)
Öğle namazından sonra veya kısa bir mola anında:
“Hasbiyallahu lâ ilâhe illâ Hû…” duasını 7 defa tekrar et.
Derin nefes alıp verirken “Rabbim bana yeter.” diye içinden geçir.
Su içmeyi unutma. (Kaygı susuzlukla artabilir.)
Gerekiyorsa kısa bir 15 dk. şekerleme/istirahat yap.
Akşamüstü: (Yorgunluk Zamanı)
20 dakika yürüyüş veya hafif egzersiz (beden enerjiyi boşaltır, kaygıyı azaltır).
Sevdiğin biriyle kısa sohbet et, yalnız kalmamaya çalış.
Kafein ve ağır yemeklerden uzak dur.
Gece: (Uyku Öncesi)
Yatsı namazından sonra:
Âyet-el Kürsî, Felak, Nas, İhlas sûrelerini oku.
Ellerini yüzüne sürerek kendine manevi bir kalkan oluştur.
3 derin nefes alarak “Bugün elimden geleni yaptım, gerisini Allah’a havale ettim.” de.
Yatmadan önce sakin bir kitap sayfası veya kısa tefekkür (ör. gökyüzüne bakıp Rabbini anmak).
Telefon ve haberlerden uzak dur.
Bu programı düzenli uygularsan hem bedensel kaygı belirtilerin (çarpıntı, nefes darlığı) azalır, hem de kalben güvenin ve huzurun artar.
R.Özcan
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder